Testament

Testament – jest to jednostronna czynność prawna, za pomocą której osoba fizyczna może rozporządzić swoim majątkiem na wypadek śmierci. Dla swej ważności testament nie może być sprzeczny z prawem, zasadami współżycia społecznego, ani też nie może mieć na celu obejście ustawy, musi być sporządzony przez osobę mającą pełną zdolność do czynności prawnych, testator musi sporządzić testament osobiście, oświadczenie to nie może być dotknięte wadą oświadczenia woli, musi być sporządzony (testament) w określonej formie oraz może zawierać oświadczenie woli tylko jednego spadkodawcy. Ze względu na formę testamentu można wyróżnić testamenty zwykłe i szczególne. Do testamentów zwykłych zalicza się: testament holograficzny, allograficzny i notarialny. Z kolei do testamentów szczególnych: testament sporządzony na polskim statku morskim lub powietrznym oraz testament wojskowy. Najczęściej spotykany jest testament notarialny, który jak z samej nazwy wynika dla swej ważności musi być sporządzony w formie aktu notarialnego.

Testament holograficzny inaczej własnoręczny dla swej ważności musi spełniać kilka przesłanek, które określa art. 949 k.c. § 1. Spadkodawca może sporządzić testament w ten sposób, że napisze go w całości pismem ręcznym, podpisze i opatrzy datą.

§ 2. Jednakże brak daty nie pociąga za sobą nieważności testamentu własnoręcznego, jeżeli nie wywołuje wątpliwości co do zdolności spadkodawcy do sporządzenia testamentu, co do treści testamentu lub co do wzajemnego stosunku kilku testamentów. Testament allograficzny inaczej urzędowy podobnie jak testament holograficzny dla swej ważności musi spełniać przesłanki określone w art. 951 k.c.: § 1. Spadkodawca może sporządzić testament także w ten sposób, że w obecności dwóch świadków oświadczy swoją ostatnią wolę ustnie wobec wójta (burmistrza, prezydenta miasta), starosty, marszałka województwa, sekretarza powiatu albo gminy lub kierownika urzędu stanu cywilnego.
§ 2. Oświadczenie spadkodawcy spisuje się w protokole z podaniem daty jego sporządzenia. Protokół odczytuje się spadkodawcy w obecności świadków. Protokół powinien być podpisany przez spadkodawcę, przez osobę, wobec której wola została oświadczona, oraz przez świadków. Jeżeli spadkodawca nie może podpisać protokołu, należy to zaznaczyć w protokole ze wskazaniem przyczyny braku podpisu.
§ 3. Osoby głuche lub nieme nie mogą sporządzić testamentu w sposób przewidziany w artykule niniejszym.  

Testamentu tego nie mogą sporządzić osoby głuche i nieme. Ogólną przesłanką testamentu szczególnego od której zaistnienia zależne jest czy w ogóle można sporządzić testament w formie szczególnej jest obawa  rychłej śmierci spadkodawcy lub inna szczególna okoliczność utrudniająca, lub wręcz uniemożliwiająca sporządzenie testamentu w zwykłej formie. Taką okolicznością może być np. wojna. Cechą wszystkich testamentów bez znaczenia czy jest to testament zwykły czy szczególny jest jego ogłoszenie, albowiem dopiero testament ogłoszony może wywierać skutki prawne. Należy jednak pamiętać, że ogłoszenie nie jest przesłanką ważności testamentu. Testament można odwołać np. poprzez sporządzenie nowego testamentu, jego zniszczenie, lub spowodować, iż będzie on nieważny np. testament notarialny nie zostanie sporządzony w formie aktu notarialnego. W polskim prawie spadkowym obowiązuje zasada swobody testowania, która oznacza, że każda osoba fizyczna może swobodnie dysponować swoim majątkiem na wypadek śmierci tzn. spadkodawca może rozporządzić swoim majątkiem zgodnie ze swoją wolą.